Als er één Nederlandse stad symbool staat voor de toch altijd wat benadeelde positie waarin we als kleine broertje het Europese geweld moesten zien te overleven, dan is dat wel Maastricht. Het mag gerust een wonder worden genoemd dat de in 1632 voor de Republiek veroverde stad nog steeds in Nederland ligt. Tot de Franse tijd werd de stad gezamenlijk bestuurd door vertegenwoordigers van de Republiek en de bisschop van Luik. In die periode lag Maastricht in een enclave die volledig was omgeven door ‘buitenlands’ gebied. De stad werd maar liefst drie maal succesvol belegerd en vervolgens bezet door Franse troepen (tussen 1673 en 1678, in 1748/1749 en tussen 1794 en 1814). Tussen 1830 en 1833 liet de kersverse Belgische regering Maastricht blokkeren om haar claim op de stad en de gehele provincie Limburg kracht bij te zetten. Voor ons vormen de soms hachelijke, maar toch altijd weer (voor Nederland net) goed aflopende avonturen van Maastricht bijzondere illustraties van de wankele positie waarin Nederland zich in de afgelopen eeuwen bevond. Heel vaak bijna van de kaart geveegd, maar uiteindelijk toch niet. Je hoort wel eens beweren dat Maastricht de minst Nederlandse stad van ons land is, maar wij vinden dat het verhaal van Maastricht haast symbool staat voor het verhaal van de Nederlandse positie in Europa.